İş Sözleşmesine Dayanarak Çalışma Ne Demektir?

İşçi kavramından bahsedebilmek için en önemli unsur iş sözleşmesidir. İş sözleşmesi tanımını eskiden sadece Borçlar Kanununun 313. cü maddesinde bulmaktayken, 4857 sayılı yeni İş yasası 8.maddesinde iş sözleşmesinin tanımını yaparak bu boşluğu iş hukukunun bu özel yasasında doldurmuştur. Buna göre İş sözleşmesi ; “ bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. ” şeklinde tanımlanmıştır.

İş sözleşmesindeki amaç iş ilişkisidir. İş sözleşmesi, iş ilişkisini oluşturan bir sözleşmedir. İş kanunu bir kimseyi işçi sayabilmek için o kimsenin iş ilişkisine dayanarak çalışmasını aramıştır. Başka bir şekilde kurulmuş hukuki ilişki de ise işçilik sıfatı ortadan kalkacaktır.

Taraflar arasındaki ilişkinin iş sözleşmesine bağlı olması işçilik sıfatını belirler. Çalışmanın hizmet sözleşmesine dayalı olması sonucu hizmet tespitine karar verilmesi durumunda SSK’na tabi olan kişi bu dönem için işçi sayılır. Öte yandan, isteğe bağlı sigortalılık veya topluluk sigortası yolu ile sigortalı sayılanlar dışında kalanlar 506 sayılı kanunun 2. maddesi uyarınca hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmaktadır. Yargıtay bir işçinin sürekli olarak işverene ait işyerinde çalıştığı belirlenerek işçilik haklarına hüküm verildiği halde, sigortalıya bildirilmeyen hizmet süresinin tespiti istemini reddeden mahkeme kararını bozmuştur. Ayrıca, meslek eğitimi gören öğrenci ile işveren arasındaki ilişki hizmet akdi niteliğinde olmadığından stajyer öğrenci işçi değildir.

 Ortaklık ilişkisi içinde bulunanlar işçi-işveren sayılmazlar. Taraflar arasında yapılan sözleşmenin niteliği karın tevzii, ortaya konulan mala ilişkin düzenlemeler hep birlikte değerlendirildiğinde, aralarındaki ilişkinin hizmet sözleşmesi değil ortaklık ilişkisi olarak değerlendirilmesi gerekir. Serbest hamallar kendi nam ve hesabına çalıştıkları halde kendisiyle hizmet akdi yapılan hamal işçi sayılır. Ödeme makbuzları ve şahit beyanlarından kendi nam ve hesabına çalışan serbest piyasa hamalı olmadığı anlaşılan, mesaisini devamlı olarak işverene hasreden ve onun emri ve otoritesi altında çalışan kişinin çalışmasının hizmet akdine dayandığı kabul edilir. İşyerinden zahire alan bazı müşterilerin ayrıca hamala yükleme ücreti vermiş olmaları sözleşmenin niteliğini değiştirmez. 





BENZER İÇERİKLER