İşçi Olmak İşveren Vekili Olmaya Engelmidir?

İş Kanunu anlamında işveren vekilliği için işçi olmak zorunlu bir unsur değildir. İşveren vekili durumundaki memurların varlığı bunu ispatlamaktadır. Ancak, uygulamada çokluk işveren vekili işçiler arasından seçilmektedir. Ne var ki bu durumda “işveren vekilliği” sıfatı işçilere tanınan, hak ve vecibeleri ortadan kaldırmaz (İş K. 2/V). Bu takdirde aynı kişide hem temsilcilik, hem de işçilik gibi iki nitelik birleşiyor demektir.

Böyle bir durumun işverene iş sözleşmesi ile bağlı olan işveren vekilleri için söz konusu olduğu kuşkusuzdur. Gerçekten işveren vekili diğer işçilere karşı işveren görünümüne sahipken işveren karşısında işçidir. Ancak İş Kanunu anlamında işveren vekili sayılmak için işçi olmak, hizmet akdine bağlı olarak çalışmak zorunlu değildir. İşveren vekili durumundaki bir kimse statü hukukuna tabi bir memur olabileceği gibi, vekâlet akdi ile işverene bağlı bir kimse de olabilir. Bu takdirde ise, işveren vekilinin işçi niteliğinden bahsedilemez.

 Aradaki ilişkinin vekâlet akdine mi yoksa hizmet akdine mi dayandığını her somut olayda, hizmet akdiyle vekâlet akdi arasındaki farklılıkları göz önünde tutarak belirlemek gerekir. İşveren vekilinin iş görmesinin hizmet akdi ilişkisine dayanması sebebiyle SSK primlerinin yatırılmış olması gerekir. Bu bakımdan, işveren vekili konumundaki kişinin işçi niteliğinin belirlenmesi için hizmet tespiti davasıyla mahkemeye başvurmak imkânı da vardır.

 İşveren vekilli ile işçilik niteliklerinin aynı kişide birleşip birleşmediğini tespit açısından; işveren ile arasındaki temel ilişkiye bakmak gerekecektir.

 İşveren ile işveren vekili arasındaki temel ilişki özel hukuka ait bir vekâlet akdi ise ve bunun da kapsamı sadece işin ve işyerinin yönetimini içeriyorsa bu kimse işveren vekili olup işçi niteliği yoktu. Buna karşın işveren vekili ile işveren arasındaki temel ilişki bir hizmet akdine dayanıyor ve bu hizmetin içerisine “işin ve işyerinin yönetimi” görevi de giriyorsa bu kimse işyerindeki işçilere karşı işveren vekili işverene karşı ise işçidir. Belirtildiği gibi, işveren vekilliğinin kaynağını, hizmet akdi oluşturduğu durumlarda, işveren vekili, işçilere tanınan haklardan yararlanacağı gibi, işçi olarak yükümlülükleri de ortadan kalkmaz.

Kamu kuruluşlarındaki ilişki vekâlet veya hizmet akdine değil Kamu Hukukundan doğan memur statüsüne dayandığından işveren vekili sıfatının tespiti için, o kuruluşun “özel statüsüne” bakmak gerekir. Öte yandan, işveren vekili ancak gerçek kişi olabilir. Tüzel kişinin işveren vekili olmasına maddeten imkân yoktur.





BENZER İÇERİKLER