İşyeri Tanımının Yasal Niteliği Nedir?

İş Kanunu uyarınca “işveren tarafından mal ve hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir”. (İş K. m.2/I) ve “işverenin işyerinde ürettiği mal ve hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır” (İş K. m.2/II). İşyerinin işverene bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütün sayılacağı, İş K. m.2/III ile düzenlenmiştir. İş K. m.2/III ile getirilen düzenleme uyarınca işyerinde üretilen mal ve hizmetlerle nitelik yönünden bağlılığı bulunan yerler işyerinden sayılacağı gibi, işyerinde bir yönetim birliği mevcut ise işyerine bağlı yerler, birlikte örgütlenme nedeni ile, aynı birim içerisinde yer alacaklardır.

 4857 sayılı İş Yasası işyerini “ İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birim “ olarak tanımlamıştır. İşyeri tanımı iş hukuku yönünden ayrı bir öneme sahiptir. Çünkü işçi genel olarak işini işyerinde ifa eder. İşçinin işini yaparken uğradığı kaza ( iş kazası ) da, işyeri kavramına dayanarak saptanmaktadır. İşyerinin türü, işçilerin mesleki ayrımı, sendikaların iş kolu tespitleri ve toplu iş sözleşmelerinin yürürlülük alanı dahi saptanırken işyeri kavramından istifade edilmektedir. Sonuç olarak ise, işyerinin devri ve işverenin değişmesi de bu kavramla açıklanmaktadır.

    İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bu anlamda amaçta birlik ilkesi ile; özellikle bir işyerinin mal veya hizmet üretimi için ayrı bir alanı da kullanması halinde aranacak kriter olmaktadır. Yine Yönetimde birlik ilkesi ile aynı teknik amaca bağlı olarak üretimde bulunma ve nitelik yönünden bağlılık unsurları aranmaktadır. Bu olguları dikkate alan yasa koyucu; özellilikle bir işyerinin amacının gerçekleştirilmesinde ve işlerin görülmesi anlamında işyerinin kurulu bulunduğu yerin dışına taşmış ve iş organizasyonu olarak bağımsız bir işyeri niteliğinde olmayan tüm bağlı yerleri, eklentileri ve araçları da işyerinden saymıştır.

      İşyeri kapsamını; 

- Asıl işyeri,

- İşyerine bağlı yerler,

- İşyerinin eklentileri,

- Araçlar,

      Oluşturmaktadır.

 İş K. m.2/I’ de işyerine ilişkin tanım dar tutulduğundan aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları ile işyeri kavramı genişletilerek “işyerine bağlı yerler” ile “eklentiler” ve “araçlar” ın da işyerinden sayılacağı ve işyerinin bu kapsam dâhilinde oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütün olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak işyeri her zaman bu kadar karmaşık ve geniş bir yapıya sahip olmayıp, basit bir çalışma yeri de işyeri hatta bir işletme niteliği taşıyabilir. 





BENZER İÇERİKLER