İş sözleşmesini diğer sözleşmelerden ayıran özellikler

A- İş Sözleşmesi – İstisna ( Eser ) sözleşmesi

1- İstisna sözleşmesinde , üstlenici kural olarak işi iş sahibine BAĞIMLI olmaksızın serbestçe yapabilir. İş sözleşmesinde işçi, işverene BAĞIMLI olarak ve onun talimatları altında çalışır.

2- İstisna sözleşmesinde, önemli olan unsur ortaya çıkacak ESER olduğu halde, iş sözleşmesinde önemli olan unsur belirli yada belirsiz bir süre ile İŞ GÖRMEDİR. Yani belirli bir eser ortaya çıkarmayan emek harcamaları da iş sözleşmesi yönünden iş görme sayılır.

3- İstisna sözleşmesinde süre önemli değildir ve üstlenen kişi belirli bir süreye bağlı çalışmaz. Süre kararlaştırılmış olsa bile, bu sonucun meydana gelmesi için değil, eserin teslimi içindir. Buna karşılık iş sözleşmesinde süre, belirli yada belirsiz önemli bir unsurdur.

B- İş Sözleşmesi – Vekalet Sözleşmesi

1- Bağımlılık ilişkisi – İş sözleşmesinde bağımlılık önemli bir unsurdur.İşçi işverenin yönetim ve denetimi altında çalışır. Vekalet sözleşmesinde, vekil ile müvekkil arasında bir bağımlılık ilişkisi vardır fakat iş sözleşmesinde olduğu gibi sıkı değildir.

2- Zaman Unsuru – İş sözleşmesinde sürekli bir ilişki mevcuttur. Vekalet sözleşmesinde ise, bir veya birkaç işin yapılması süre ile sınırlıdır. Ancak vekilin yöneticilik görevini üstlenmesi durumunda sürekli bir ilişkiden bahsedilir.

3- Ücret Unsuru – İş sözleşmesinde mutlaka ücret ödemesi gerektiği halde, vekalet sözleşmesinde bunun gerekli olmadığı düşünülebilir.

4- Nitelik Unsuru – İş sözleşmeleri maddi eylemlerle, vekalet sözleşmeleri ise hukuki eylemlerle görülür. Fakat bu ölçü kesin değildir.

Tüm bu ölçütler uygulansa da, iki sözleşme arasında ayrım yapılamıyorsa, o sözleşmeyi vekalet sözleşmesi saymak gerekir. Çünkü Borçlar Kanununun 386. maddesinin 2. fıkrasına göre ; konusu iş göreme olup da, öteki iş sözleşmeleri çeşidine girmeyen sözleşmelere vekalet sözleşmeleri hükmü uygulanır.

C-İş sözleşmesi – Adi Ortaklık Sözleşmesi

İşçilerin kardan pay aldıkları ve adi ortaklıklarda bazı ortakların emeğini sermaye olarak ortaya koyduğu durumlarda bu iki sözleşme birbirine çok benzemektedir. Fakat bu durumlarda bile, iş sözleşmesini adi ortaklıktan ayıran en önemli nokta İŞÇİNİN İŞVERENE BAĞIMLI OLARAK ÇALIŞMASI ve kural olarak İŞİN YÖNETİM VE DENETİMİNDE söz sahibi OLMAMASIDIR. Adi ortaklıklarda ise, kural olarak ortaklar eşit durumdadırlar ve yönetimi denetleme yetkileri vardır.

D- İş Sözleşmesi – Çıraklık Sözleşmesi

İş sözleşmesinde bağımlılık ilişkisi altında sürekli olarak görülen bir iş karşılığında ücret ödendiği halde,çıraklık sözleşmesinde ana unsur çırağın iş eğitimi ve yetiştirilmesidir. Buna göre yalnızca çırak değil, onu yetiştiren de emek harcamaktadır. Çıraklık sözleşmesi, iş sözleşmesinden farklı , kendine özgü yapısı olan bir sözleşmedir. Ancak iş sözleşmesine ilişkin düzenlemeler, örnekseme yolu ile çıraklık sözleşmesine uygulanabilir.





BENZER İÇERİKLER